ABSTRATU
Karstiku hanesan superfise rai nian ne’ebe mak forma tamba iha depresaun ne’ebe mak
taka (closed depresion), katak iha superfise rai ne’e mak taka ho unidade litolojia kalkariu no
forma dominante mos ho fatuk kuak (draisnisne permukaan no goa). Morfolojia karstiku
forma liu husi prosesu karstifikasaun no prosesu disolusaun, ne’ebe mak kauza husi forsa
superfise rai nian. Mapamentu jeolojia sai hanesan projeitu final ba jeosiensia ne’ebe realiza
iha Munisipiu Baucau,Postu Adminstrativu Baucau Villa,Suku Caibada.
Objektivu peskiza ida ne’e oinsa atu hatene kondisaun jeolojia iha rai leten liu-liu iha
área peskiza nian mak hanesan Jeomorfolojia, Estratigrafia, Estrutura jeolojia, Jeolojia
Ambiental, no Historia jeolojia no dadus espesialidade ne’ebe foti iha área estudu mak
hanesan atu identifika potensialidade Morfolojia karstiku.
Metode ne’ebe uza ba estudu projeitu final mak metode indutivu ne’ebe hala’o liu husi
observasaun,entre logika ne’ebe deskobre no jeneralizasaun relasun ho estudu ba faktor sira
ne’ebe atu identifika ba parametru no relesaun faktor ne’ebe mak iha. No metode ne’ebe
jeolojia peskiza rai leten (surface mapping) mak hanesan observa direitamente ho
afloramentu. Dadus hirak ne’e ezije maka’as ita atu foti dadus Jeomorfolojia, Litolojia,
Estrutura Jeolojia, no Jeolojia Ambiental no informasaun jeolojia hotu ne’ebe iha.
Resultadu mapamentu fianlmente, iha area peskiza ka estudu iha unidade litoestratifikasaun rua (2) mak hanesan unidade kalkariu Baucau no Kalkarnitu de Poros.
Estrutura ne’ebe mak akontese iha área estudu bazeia peskizador dahuluk ne’ebe mak
halo ona nia peskiza iha Timor Leste Chamalaun & Grady (1978) ne’ebe mak koalia liu
konaba modelu levantamento iha ilha Timor Leste, tamba ne’e peskizador hala’o nia peskiza
no identifika katak área estudu tama iha modelu levantamento tamba hare’e liu ba unidade
litolojia hanesan kalkariu ne’ebe mak nia prosesu forma iha tasi laran depois hetan
levantamento ne’e mak ita hetan fali parte rai maran liu-liu iha área estudo.
Morfolojikamente iha area peskiza fahe ba parte rua (2) mak hanesan Jeomorfolojia
Karstiku no Jeomorfolijia Marina.
Lian Fuan Save : Mapamentu Geolojia no Identifika Potensialidade Morfolojia
Karstiku Iha Municipiu Baucau.