ABSTRATU
Analiza Kona Ba Prosesu Juventude Loriku Asu Wain Nia Luta Hasoru Militar Indonesia
Liu Husi Masakre Santa Kruz 12 De Novenbru 1991 Hodi Hetan Ukun Rasik An Iha Timor
Leste
Job António Ximenes NER:20.06.08.004 Orientador I Gilberto Guteres Da Silva, L. Orientador
II Abdullah Soares, S.Sos.M.pd
Maksarke Santa Kruz nu’udar situasaun markante, krusiál entre masakre selu-seluk ne’ebé
akontese durante tempu okupasaun indonezia, tamba hamate jovne 250 resin.
Formulasaun problema: (1) Oinsa prosesu joventude loriku asuwain nia luta hasoru militar
Indonesia iha masakre santa kruz iha tinan 1991 dili Timor Leste? (2)Tamba sa mak juventude
loriku asuwain sakrifika sira nia a’an hodi luta hasoru military Indonesia iha masakre santa kruz?
Objetivu peskiza: (1) Atu hatene kona ba prosesu joventude loriku asuwain nia luta hasoru militar
Indonesia iha masakre santa kruz iha tinan 1991 dili Timor Leste (2) Atu hatene kona ba juventude
loriku asuwain sakrifika sira nia a’an hodi luta hasoru military Indonesia iha masakre santa kruz.
Benefisiu peskiza: liu husi peskiza ida ne’e eziste benifisiu rua hanesan benifisiu pratika no
benifisiu teorik/a:
Definisaun Joventude nia Luta Juventude sira importante tebes iha luta juventude sira la'ós de'it
hanesan kategoria ne'ebé tama iha demografia, maibé mós fenómenu istóriku ida ne'ebé mosu iha
papél ida ba ema ida fenómenu universál Definisaun masakre santa kruz Lia fuan Masakre mai
husi lian basiku “oho” siknifika hamate ou hamos, sunu ahi hodi destroi kresimetu plantasaun. Iha
livru bot lian Indonesia hateten katak “ oho signifika halo mate, halakon vida, enkuantu oho malu
siknifika oho, hahalok funu”.
Metodo Peskiza: peskiza ida ne’e peskizador utuliza metodiu kalitativu ho nia sujeitu peskiza
hamutuk nain lima (5) Teknik rekolha dadus observasaun, intervista, no dokumentasaun.
Teknika analiza dadus: koleksaun dadus, Redusaun dadus, Konklusaun dadus, apresentasaun
dadus.Fatin no tempu peskiza: fatin peskiza halao iha sede comite 12 de novembro Balide Dili,
Tempu Peskiza: peskiza ida ne’e peskizador halao iha dia 17 /10/2024 no remata iha 05/12/204
Rejultadu Peeskiza. Bazeia ba rezultadu entrevista iha leten, hakerek-na’in konklui katak entre
korespondente na’in 5 ne’e, reafirma ho stetmentu hanesan katak molok Masakre Santa Kruz ne’e
mosu, juventude Lorico Aswain sira halo ona enkontru, tanba hetan orientasaun direta husi
Komandu-Luta, Kay Rala Xanana Gusmão orientasaun ba manifestasaun ne’e, la’os de’it ho
Sebastião Gomes nia mate, maibé, tanba teritóriu Timor sei hetan vizita internasionál ida husi DPP – no ikus mai, vizita ne’e, governu Indonéziu kanseladu ho razaun seguransa, tanba rona katak
juventude Lorico Aswain sei organiza manifestasaun hasoru delegasaun. Maske, vizita ne’e
kansela, juventude sira kontinua halo preparativu no serbisu klandestina la’o nafatin hodi
konsolida forsa rezisténsia nian hodi hasoru okupasaun ilegal indonézia nian.
Konklusaun hakerek nain hakarak konklui tuir kritika, analitika no interpretasaun historia ba
eventu hanesan tuie mai ne’e: (1). Asaun ne’ebe organiza husi juventude loriku asu wain sira hodi
luta kontra militar indonesia. (2). Wainhira akontese masakre ne’e militar sira mak tiru no oho
uluk juventude sira.
Sujestaun bazea ba resultadu peskiza mak hakerek hakarak sujere ba :(1)Ba dosente orientador I
no II atu hadia no tetu lia fuan terno iha teoria no pratika ne’ebe apoi ba monografia. (2)Husu
governo atu servisu hamutu ho responsabel juventude loriku asu wain sira iha teritoriu timor laran,
liu liu ba sobrevivente masakre santakruz nian.
Liafuan save: juventude nia luta iha masakre santa kruz